Pracownia Badań Pejzażu Dźwiękowego

www.pracownia.audiosfery.uni.wroc.pl

Pierwszego października 2009 roku w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego powołana została Interdyscyplinarna Pracownia Badań Pejzażu Dźwiękowego. Zakres działań Pracowni obejmuje badania nad problematyką audiosfery -  środowiska fonicznego świata człowieka. Badania na tym polu prowadzone są w różnych ośrodkach naukowych na świecie od lat 60-tych XX wieku, a zainicjował je kanadyjski kompozytor i muzykolog  Raymund Murray Schafer, autor projektu World Soundscape Project, który znalazł swą kontynuację w działalności Międzynarodowego Forum na Rzecz Ekologii Akustycznej (World Forum for Akustic Ecology). Zagadnienia „pejzażu dźwiękowego” (Soundscape) stają się współcześnie coraz szerzej obecne w dyskusjach naukowych także w Polsce, czego potwierdzeniem może być Interdyscyplinarne Seminarium „Dźwięk w krajobrazie – stan i perspektywy badań” zorganizowane przez Instytut Nauk o Ziemi UMCS w Lublinie oraz Komisję Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, które odbyło się we wrześniu 2008 roku w Lublinie. Współczesna refleksja nad audiosferą odwołuje się często do kontekstu ekologicznego (uwrażliwienie na zanieczyszczenie foniczne), jednak  zasadniczy kierunek badań dotyczy analizy i interpretacji środowiska dźwiękowego człowieka z uwzględnieniem wszelkich występujących w nim zjawisk fonicznych (akustycznych, dźwiękowych oraz muzycznych) i ich różnorodnych determinant – zarówno przyrodniczych, jak i kulturowych.

Przewidujemy, że działania naszego ośrodka obejmą szereg różnorodnych inicjatyw badawczych i organizacyjnych, w tym m.in.:

1. interdyscyplinarne studia nad zagadnieniem audiosfery Wrocławia, uwzględniające różne aspekty opisu i analizy fenomenów fonicznych przestrzeni miasta, w tym m.in. geograficzne, przyrodnicze, techniczne, społeczne i kulturowe determinanty środowiska fonicznego;

2. organizację  badań terenowych w  zakresie środowiska fonicznego oraz prowadzenie dokumentacji badawczej w postaci archiwum zjawisk fonicznych;

3. stworzenie szerokiego forum dyskusji publicznej dotyczącej  problematyki  audiosfery  (inicjatywy spotkań dyskusyjnych, wykładów, prezentacji, działań warsztatowych);

4. badania nad pejzażem dźwiękowym Dolnego Śląska z uwzględnieniem problemów kulturowej tożsamości regionu w kontekście doświadczeń fonicznych jego mieszkańców, a także historycznych przemian środowiska fonicznego.

Interdyscyplinarny charakter problematyki audiosfery stwarza możliwość podejmowania współpracy badawczej z różnymi jednostkami naukowymi w obrębie Uniwersytetu Wrocławskiego, a także innych środowisk naukowych Wrocławia  i kraju. W gronie sygnatariuszy powołania Pracowni znaleźli się kulturoznawcy, etnolodzy, muzykolodzy, geografowie. Działalność Pracowni zapoczątkowało podpisanie umowy pomiędzy Instytutem Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego i Wydziałem Nauk Społecznych i Dziennikarstwa Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu dotyczącej współpracy naukowej i organizacyjnej w zakresie badań nad pejzażem dźwiękowym.

DZIAŁANIA

* Wykład Roberta Losiaka  Słuchanie miasta. O projekcie badań nad pejzażem fonicznym Wrocławia , wygłoszony w ramach XII Dolnośląskiego Festiwalu Nauki, (Uniwersytet Wrocławski, wrzesień 2009).

* Współudział organizacyjny w Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej pt. Przestrzeń zgiełku w ramach projektu Przestrzenie wizualne i akustyczne człowieka. Antropologia audiowizualna jako przedmiot i metoda badań, zorganizowanej przez Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu, (Wrocław, wrzesień 2009)

* Uruchomienie Konwersatorium Specjalizacyjnego pt. Problemy audiosfery współczesnej dla studentów IV i V roku kulturoznawstwa na Uniwersytecie Wrocławskim, (rok akadem. 2009/10)

* Podjęcie interdyscyplinarnego projektu badań nad zagadnieniami audiosfery Wrocławia zakończonego docelowo publikacją  Audiosfera Wrocławia – Szkice do portretu fonicznego miasta, ( rok akadem. 2009/10)

* Udział w Interdyscyplinarnych Warsztatach Urbanistycznych pn. Przestrzeń dla ludzi. Ludzie dla przestrzeni, organizowanych w ramach Festiwalu Sztuka po przejściach Fundacji Sztuki Współczesnej ART.TRANSPARENT (Wrocław, listopad/grudzień 2009)

ORGANIZATORZY I WSPÓŁPRACOWNICY

Robert Losiak – muzykolog, dr filozofii, pracownik Instytutu Muzykologii UWr. i   współpracownik Instytutu Kulturoznawstwa UWr., prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu estetyki, estetyki muzycznej, historii muzyki na studiach kulturoznawstwa oraz muzykologii. Od 2004 roku prowadził kilkukrotnie konwersatoria specjalizacyjne poświęcone problematyce pejzażu dźwiękowego, a także (dwukrotnie) obozy naukowe obejmujące badania terenowe audiosfery Wrocławia.

KONTAKT

Pracownia Badań Pejzażu Dźwiękowego

Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego

50-139  Wrocław, ul. Szewska 50

mail: robertlos@op.pl