Kulturowe krajobrazy Europy Środkowej. Miasteczka na pograniczach

Milicz. Fot. Krzysztof Konieczny

Europa Środkowa stanowi ukształtowaną w ciągu dziejów przestrzeń, której szczególny charakter wynika ze zróżnicowania, dynamiki i wzajemnego przenikania się tworzących ją ludzi, wspólnot i osób, ich sposobów życia, wyznawanych wartości, obrazów świata. Jak w soczewce ta kulturowa wielowymiarowość tworząca fenomen Środkowej Europy skupia się i odzwierciedla w niewielkich miastach, które są zarazem odrębnymi mikrokosmosami oraz miejscami pogranicza w znaczeniu miejsc kontaktu/spotkania/konfrontacji, związanymi z odmiennymi płaszczyznami budowania tożsamości.

Badania kulturowych krajobrazów miasteczek Europy Środkowej planowane są jako projekt międzynarodowy, angażujący badaczy reprezentujących różne kraje (Białoruś, Litwa, Niemcy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Ukraina, Polska), różne dyscypliny i orientacje metodologiczne (co stanie się również przedmiotem refleksji nad zastosowanymi strategiami badawczymi w badaniu obrazów miast i osiągniętymi rezultatami).

Podstawowa problematyka wyznaczająca kierunki badań:

  1. Kulturowy krajobraz miasta, rola mitów i archetypów w jego tworzeniu, trwaniu i przekształceniach.
  2. Przeszłość, sposoby jej waloryzowania/aktualizowania/transformacji w procesie konstytuowania i ugruntowywania tożsamości miejskich wspólnot.
  3. Charakterystyka miejsc pamięci i niepamięci (zapomnienia/odrzucenia) we współczesnej przestrzeni miasta.
  4. Nowe mity założycielskie związane z przemianami historycznymi, cywilizacyjnymi, procesami migracji i ich obecność w kulturowym krajobrazie miasta.
  5. Tradycja i jej rola w budowaniu współczesnych wizerunków i strategii promocyjnych miast.

 

Cele projektu:

Opisanie i analiza fenomenu miasteczek Europy Środkowej przyczyni się do rozpoznania tożsamości tej szczególnej kulturowej przestrzeni, która w ostatnim czasie była także areną ustrojowej transformacji. Stanowić może także punkt odniesienia dla debaty o roli tradycji w zmieniającym się świecie oraz problematyki związanej z tworzeniem wspólnot lokalnych, a same wspólnoty lokalne zyskają możliwość porównania z innymi miejskimi społecznościami Europy Środkowej.

Partnerzy projektu:

Uniwersytet im. I. Franki we Lwowie
Uniwersytet Śląski w Opavie

Koordynator projektu:

dr Izolda Topp itopp@uni.wroc.pl